مقبره اعتماد الدوله

بررسی کوتاه مقبره اعتماد الدوله

یکی از آثار مهم معماری گورکانیان هند ، مقبره اعتماد الدوله آگرا هندوستان است. مقبره اعتماد الدوله آگرا توسط ملکه نورجهان همسر جهانگیر امپراطور گورکانی برای یادبود پدرش ” قیاس الدین بیگ ” در طی سالهای ۲۸ – ۱۶۲۲ ساخته شده است . اهمیت مقبره اعتماد الدوله آگرا به این جهت است که اولین بنای معماری گورکانی است که تماماً از سنگ مرمر سفید احداث گردیده است .

تاریخچه مقبره اعتماد الدوله

قیاس الدین بیگ یک کاسب فقیر ایرانی بود که وضعیت مالی بسیار بدی داشت. در هنگام سفر به هندوستان برای یافتن موقعیتی بهتر در میانه راه همسرش فارغ شد و دخترشان متولد گردید. بواسطه فقر شدید خانواده ابتدا سعی داشتند که این دختر بچه را رها کنند اما ناله و زاری وی آنها را از این کار باز داشت. همین باعث شد دروازه خوشبختی آنها گشوده شود .
کاروانی که با آن مسافرت می کردند مستقیماً به دربار اکبر پادشاه بزرگ گورکانیان هند رفت . همین پس که پس از مدتی وی به عنوان یکی از وزرای دربار برگزیده شد .

پس از مرگ اکبر در سال ۱۶۰۵ میلادی فرزندش جهانگیر به حکومت رسید در این دوران قیاس الدین بیگ که روزگاری کاسبی فقیر بود به سمت نخست وزیر جهانگیر ارتقاء یافت و به عنوان ” اعتمادالدوله ” ملقب گردید . نورجهان دختر وی که اقبال نیک را به این خانواده آورد دارای چهره ای زیبا بود و شهرتش چندان بود که به مهرالنساء معروف شده بود .

نورجهان پس از مدت کوتاهی از ازدواجش بیوه شد و دوباره به دربار که پدرش در آن شاغل بود بازگشت . آوازه زبیایی اش جهانگیر را بر آن داشت که با وی ازدواج کند. پس از مرگ اعتماد الدوله در سال ۱۶۲۲ این دختر پروژه ساخت بنای یادبود پدرش را در یک چهار باغ ایرانی که در حاشیه شرقی رودخانه ” یامونا ” و ضلع شمالی قلعه آگرا توسط خود اعتمادالدوله ساخته شده بود را آغاز کرد که تا سال ۱۶۲۸ ادامه یافت .

معماری مقبره اعتماد الدوله

ساختمان بنای مقبره اعتمادالدوله آگرا بر روی یک صفحه بزرگ ساخته شده که دارای چهار مناره در گوشه های آن در گنبد مرکزی است . تمام دیوارهای پوشش بنا دارای نقوش ظریف اسلیمی و هندسی ( بنایی ) است و با استفاده از معرق سنگ های مختلف ساخته شده است .

در شبستانهای چهار طرف بنا نقاشی های دیواری شامل طرحهای تزئینی تشعیری و اسلیمی و ختایی است با استفاده از رنگهای مختلف خصوصاً آبی ایرانی و فیروزه ای و استفاده فراوان از رنگ طلایی ، دیوارها و سقفها را پوشانده است طاقچه ها و رواقهای بنا مانند کاخ عالی قاپوی اصفهان از شکل ظروف مختلف و ” سبو” گرفته شده است .

کف بخش آرامگاه بنای مقبره اعتماد الدوله آگرا با استفاده از نقوش اسلیمی و اجرای معرق سنگهای مختلف در سنگ مرمر مفرش گردیده است . گفته می شود سنگ قبر یک تکه آن از تهران ایران به این بنا آورده شده است . یکی دیگر از عناصر منحصر به فرد آن استفاده از طرح سرو ایرانی در انواع ایستاده و خمیده است که در جاهای مختلف داخل و بیرون بنا استفاده شده است .

مقبره اعتماد الدوله آگرا اگر چه از حیث اندازه چندان بزرگ نیست اما ظرافت نقوش چه در طرحهای هندسی و اسلیمی معرق سنگ و در نقاشی دیوار و سقف آنچنان است که در ردیف شاهکاری های هنر معماری هند مانند تاج محل قرار دارد و به همین سبب است که مقبره اعتمادالدوله را الگوی اساسی طرح تاج محل می دانند .

نورجهان مقبره مشابه ای نیز برای شوهر خود در شهر لاهور واقع در پاکستان امروزی ساخته است. برادر نورجهان دختری به نام ” ممتاز محل ”  داشت که بعدها با شاهجهان فرزند جهانگیر که پس از وی به سلطنت رسید ، ازدواج کرد . ممتاز محل کسی است که شاه جهان پس از مرگ وی بنای محل را ساخته است.

بعضی از اطلاعات مهم درباره مقبره اعتماد الدوله

اشتراک گذاری در شبگه های اجتماعی

مجله آنلاین دلتابان

آخرین مطالب بروز شده مجله گردشگری دلتابان